Olej sojowy i jego frakcje, nawet rafinowane (z wył. modyfikowanych chemicznie i oleju surowego)

Kod CN 150790 obejmuje olej sojowy rafinowany oraz jego frakcje, niemodyfikowane chemicznie. Do tej podpozycji zalicza się oleje poddane procesom rafinacji takim jak neutralizacja, bielenie, dezodoryzacja i winteryzacja. Odróżnienie od surowego oleju sojowego z kodu 150710 opiera się na stopniu przetworzenia – olej rafinowany jest przezroczysty, ma neutralny smak i zapach oraz niską zawartość wolnych kwasów tłuszczowych i fosfatydów. Frakcje oleju sojowego uzyskane przez krystalizację frakcyjną również klasyfikuje się pod tym kodem, o ile nie zostały poddane modyfikacji chemicznej. Rafinowany olej sojowy jest powszechnie stosowany jako olej kuchenny, składnik margaryn oraz surowiec w przemyśle spożywczym. Przy klasyfikacji celnej kluczowe jest potwierdzenie, że produkt przeszedł rafinację wykraczającą poza samo odgumowanie.

Rafinowany olej sojowy importowany do UE podlega rozporządzeniu EUDR (UE) 2023/1115 dotyczącemu produktów wolnych od wylesiania. Obowiązek złożenia oświadczenia o należytej staranności dotyczy zarówno oleju surowego, jak i rafinowanego – importer musi wykazać, że soja pochodzi z terenów niezalesionych po 31 grudnia 2020 roku. W zakresie bezpieczeństwa żywności olej rafinowany musi spełniać normy rozporządzenia (WE) nr 1881/2006 dotyczące maksymalnych poziomów zanieczyszczeń. Etykietowanie produktu przeznaczonego dla konsumentów reguluje rozporządzenie (UE) nr 1169/2011, które wymaga deklarowania soi jako alergenu. Olej sojowy rafinowany może być również składnikiem żywności ekologicznej, co wymaga dodatkowej certyfikacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2018/848 o produkcji ekologicznej.

Przy imporcie rafinowanego oleju sojowego do UE w 2026 roku należy w zgłoszeniu celnym wskazać kod CN 150790 oraz numer referencyjny oświadczenia EUDR. Dokumentacja powinna obejmować certyfikat analizy potwierdzający parametry jakościowe oleju rafinowanego, w tym liczbę kwasową, barwę, zawartość wilgoci i profil kwasów tłuszczowych. Preferencyjne stawki celne mogą być dostępne w ramach umów handlowych UE z krajami eksportującymi soję, takimi jak Brazylia, Argentyna czy Stany Zjednoczone. W przypadku oleju przeznaczonego do produkcji biodiesla zastosowanie mają wymogi zrównoważoności z dyrektywy RED III. Transport oleju sojowego odbywa się zwykle w cysternach morskich lub kontenerach flexitank, co wymaga zachowania standardów czystości i higieny transportowej.

Rafinowany olej sojowy klasyfikowany pod kodem CN 1507 90 podlega stawce celnej konwencyjnej wynoszącej 6,4%. Przy imporcie z państw trzecich konieczne jest przedstawienie świadectwa zdrowia oraz dokumentacji potwierdzającej brak GMO lub stosownego oznakowania. Importerzy powinni zwrócić uwagę na wymogi rozporządzenia (UE) 2018/848 dotyczącego produkcji ekologicznej, jeśli olej ma być wprowadzany na rynek jako produkt bio. Odprawę celną realizuje się w systemie AIS/IMPORT, a VAT naliczany jest według stawki 23%.