EN: CBAM | DE: CBAM
Definicja
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism - Mechanizm Dostosowania Cen na Granicach z Tytułu Emisji CO2) to nowy instrument polityki klimatycznej UE, wprowadzony Rozporządzeniem (UE) 2023/956. Ma na celu zapobieganie przenoszeniu emisji CO2 poza UE (carbon leakage) poprzez nałożenie opłat na import towarów energochłonnych z krajów, które nie stosują porównywalnych mechanizmów ochrony klimatu.
CBAM obejmuje następujące sektory: żelazo i stal, aluminium, cement, nawozy, energia elektryczna, wodór. Faza przejściowa (1 października 2023 - 31 grudnia 2025) obejmowała wyłącznie raportowanie emisji wbudowanych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje faza docelowa: importerzy powyżej progu 50 t/rok muszą mieć status upoważnionego zgłaszającego CBAM i składać deklaracje roczne, a liczba umarzanych certyfikatów odpowiada emisjom wbudowanym po odliczeniu darmowej alokacji ustalanej według benchmarku UE (IR (UE) 2025/2620). Sprzedaż certyfikatów CBAM rusza 1 lutego 2027 r., pierwsze umorzenie - za rok 2026 - do 30 września 2027 r. (Rozp. (UE) 2025/2083). Cena certyfikatu odpowiada średniej kwartalnej cen aukcyjnych uprawnień EU ETS (od 2027 r. tygodniowej).
CBAM jest szczególnie istotny dla importerów stali, aluminium i cementu z krajów takich jak Chiny, Indie, Turcja, Rosja. Opłatę CBAM można pomniejszyć o ekwiwalent opłaty za emisje CO2 już zapłaconej w kraju produkcji. System jest zarządzany elektronicznie przez rejestry CBAM w poszczególnych państwach członkowskich.
CBAM obejmuje następujące sektory: żelazo i stal, aluminium, cement, nawozy, energia elektryczna, wodór. Faza przejściowa (1 października 2023 - 31 grudnia 2025) obejmowała wyłącznie raportowanie emisji wbudowanych. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązuje faza docelowa: importerzy powyżej progu 50 t/rok muszą mieć status upoważnionego zgłaszającego CBAM i składać deklaracje roczne, a liczba umarzanych certyfikatów odpowiada emisjom wbudowanym po odliczeniu darmowej alokacji ustalanej według benchmarku UE (IR (UE) 2025/2620). Sprzedaż certyfikatów CBAM rusza 1 lutego 2027 r., pierwsze umorzenie - za rok 2026 - do 30 września 2027 r. (Rozp. (UE) 2025/2083). Cena certyfikatu odpowiada średniej kwartalnej cen aukcyjnych uprawnień EU ETS (od 2027 r. tygodniowej).
CBAM jest szczególnie istotny dla importerów stali, aluminium i cementu z krajów takich jak Chiny, Indie, Turcja, Rosja. Opłatę CBAM można pomniejszyć o ekwiwalent opłaty za emisje CO2 już zapłaconej w kraju produkcji. System jest zarządzany elektronicznie przez rejestry CBAM w poszczególnych państwach członkowskich.