Diamenty, nawet obrobione, ale nieoprawione ani nieobsadzone (z wył. nieoprawionych diamentów na płyty gramofonowe, obrobionych diamentów, nadających się do wykorzystania jako części mierników, instrumentów pomiarowych lub innych artykułów objętych działem 90)

Pozycja 7102 Nomenklatury Scalonej obejmuje diamenty - zarówno surowe (nieobrobione lub zgrubnie obrobione), jak i obrobione (szlifowane), ale nieoprawione i nieosadzone. Diament jest najtwardszą substancją naturalną (10 w skali Mohsa), stanowiącą czystą formę krystaliczną węgla o strukturze regularnej. Pozycja 7102 dzieli się na: 7102 10 - diamenty nieposortowane (mieszanki); 7102 21 - diamenty przemysłowe surowe lub zgrubnie obrobione; 7102 29 - inne diamenty przemysłowe (szlifowane, polerowane - ale przeznaczone do zastosowań przemysłowych, np. ściernic, wierteł, narzędzi); 7102 31 - diamenty nieprzemysłowe surowe lub zgrubnie obrobione (do celów jubilerskich); 7102 39 - inne diamenty nieprzemysłowe (szlifowane - brylant, szmaragd, princess, owal, gruszka itp.). Diament brylantowy (brilliant cut) z 58 fasetami jest dominującą formą handlową - wartość szlifowanego diamentu jubilerskiego oceniana jest wg zasady 4C: Carat (masa w karatach metrycznych = 0,2 g), Cut (jakość szlifu), Colour (barwa skali D-Z i kolory fantazyjne), Clarity (czystość od FL do I3). Dział 71 skupia wszystkie kamienie szlachetne - poza pozycją 7102 (diamenty) wyróżnia się pozycje 7103 (inne kamienie szlachetne naturalne) i 7104 (syntetyczne).

Stawka celna na diamenty importowane do Unii Europejskiej w pozycji 7102 wynosi 0% - dotyczy to zarówno diamentów surowych, przemysłowych, jak i szlifowanych jubilerskich. Kluczowym specyficznym wymogiem importowym dla diamentów surowych (rough diamonds) jest Kimberley Process Certification Scheme (KPCS) - system certyfikacji ustanowiony Rozporządzeniem Rady (WE) nr 2368/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w celu eliminacji z obrotu tzw. diamentów konfliktu (blood diamonds / conflict diamonds). Import surowych diamentów do UE bez ważnego certyfikatu Kimberley Process jest zakazany. Certyfikat KPCS musi towarzyszyć każdej przesyłce surowych diamentów od kraju wydobycia poprzez kraje tranzytu aż do importera w UE - jest to wymóg bezwzględny egzekwowany przez organy celne. Dla diamentów szlifowanych (pozycja 7102 31/39) certyfikat KP nie jest wymagany, jednak wartość celna musi być udokumentowana - standardem branżowym są certyfikaty gemmologiczne GIA, HRD Antwerp, IGI oraz raporty z analizy kamieni. Wartość celna diamentów szlifowanych o wysokich parametrach (np. brylant 2ct D/FL) może sięgać setek tysięcy euro - organy celne szczegółowo weryfikują deklarowane wartości. Podatek VAT w Polsce dla diamentów luzem wynosi 23%. W niektórych krajach UE (np. Belgia) stosowane są uproszczone procedury celne dla przemysłu jubilerskiego (Antwerpia jako centrum handlu diamentami).

Kluczowe rozróżnienie klasyfikacyjne w pozycji 7102 to podział na diamenty przemysłowe i nieprzemysłowe (jubilerskie). Diamenty przemysłowe (7102 21/29) to kamienie zbyt małe, nieforemne, pęknięte lub o zbyt niskiej jakości optycznej, by nadawać się do biżuterii - używane są jako materiał ścierny, w narzędziach skrawających i wiertniczych. Diamenty syntetyczne (lab-grown diamonds, CVD/HPHT) - klasyfikowane są w pozycji 7104, nie 7102. Różnicowanie diamentów naturalnych od syntetycznych stało się krytycznym wyzwaniem dla organów celnych i branży jubilerskiej - techniki identyfikacji (spektroskopia FTIR, UV fluorescencja) stosowane przez laboratoria gemmologiczne. Diamentowy proszek ścierny - pozycja 7105 (proszki z kamieni szlachetnych). Diamenty oprawione w biżuterię - pozycja 7113 lub 7116 (wyroby z kamieni szlachetnych). Diamenty przemysłowe w narzędziach gotowych - klasyfikacja narzędzia (np. 8207 dla wierteł). Tendencja rynkowa: dynamiczny wzrost udziału diamentów lab-grown (syntetycznych) w segmencie jubilerskim - ich wartość celna jest znacznie niższa niż diamentów naturalnych tej samej masy i jakości, co stwarza ryzyko zaniżania wartości celnej przy deklarowaniu jako syntetyczne. BTI zalecana dla importerów regularnie sprowadzających kamienie o wysokiej wartości jednostkowej.