CBAM 2026 - Cła węglowe UE: co to jest i jak rozliczyć

Czym jest CBAM?

CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który nakłada opłatę za emisje CO₂ ukryte w importowanych towarach. Od 1 stycznia 2026 r. importerzy stali, aluminium, cementu, nawozów, wodoru i energii elektrycznej z krajów spoza UE rozliczają emisje wbudowane w importowane towary; certyfikaty CBAM kupuje się od 1 lutego 2027 r. Ich cena jest powiązana z ceną uprawnień EU ETS (dla importu w Q2 2026 oficjalna cena wynosiła 75,28 EUR/tCO₂e; KE opublikowała ją 2026-07-06. Cena dotyczy kwartału importu w 2026 r.; od 2027 r. cena zależy od tygodnia zakupu certyfikatu. Podstawa: kwartalna średnia cen rozliczeniowych aukcji EU ETS na EEX (art. 21 ze zm. Omnibus 2025/2083)).

CBAM wyrównuje szanse między europejskimi producentami (którzy już płacą za emisje w systemie ETS) a importerami, którzy do tej pory mogli kupować taniej tam, gdzie nikt nie liczy śladu węglowego. Jest to element polityki klimatycznej UE, mającej na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.

Oblicz orientacyjny koszt importu: KALKULATOR CBAM. Znajdź kod CN swojego towaru: TARYFIKATOR.

---

Kogo dotyczy CBAM?

W 2026 r. zwolnienie z progu masowego przysługuje, gdy łączna roczna masa netto objętych progiem towarów z żelaza i stali, aluminium, cementu i nawozów nie przekracza 50 ton. Importer sumuje objęte kody CN ze wszystkich odpraw realizowanych przez siebie lub przez wszystkie działające w jego imieniu agencje celne; suma obejmuje również analizowaną partię. Po przekroczeniu 50 ton obowiązki obejmują objęte towary importowane w danym roku, a nie tylko masę ponad próg. Wodór i energia elektryczna są objęte odrębnymi zasadami i nie korzystają z tego zwolnienia. Mechanizm obejmuje następujące sektory:

• Żelazo i stal - blachy, pręty, rury (kody CN 72xx, 73xx)
• Aluminium - profile, blachy, folie (kody CN 76xx)
• Cement - klinker, cement portlandzki (kody CN 2523)
• Nawozy - amoniak, mocznik, azotany (kody CN 28, 31)
• Wodór (kod CN 2804 10 00)
• Energia elektryczna (kod CN 2716)

Zwolnienie z progu masowego: Od 1 stycznia 2026 r. importer jest zwolniony z obowiązków CBAM dla objętych progiem towarów z żelaza i stali, aluminium, cementu oraz nawozów, jeżeli łączna roczna masa netto tych towarów nie przekracza 50 ton. Sumę liczy się łącznie dla wszystkich odpowiednich kodów CN i odpraw dokonanych przez importera lub w jego imieniu przez wszystkie agencje celne; uwzględnia się w niej także analizowaną partię. Wodór i energia elektryczna nie korzystają z tego zwolnienia. Rozporządzenie zmieniające (UE) 2025/2083 weszło w życie 20 października 2025 r., ale zwolnienie stosuje się do importów od 1 stycznia 2026 r.

Wyłączone kraje (Załącznik III Rozp. 2023/956): obowiązków CBAM nie stosuje się do importu z: Islandii, Liechtensteinu, Norwegii, Szwajcarii (państwa EFTA uczestniczące w EU ETS lub powiązanym ETS) oraz z następujących terytoriów specjalnych: Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta i Melilla. Importerzy z tych jurysdykcji nie potrzebują rejestracji CBAM ani certyfikatów dla towarów objętych Załącznikiem I.

UWAGA - Retroaktywność przy przekroczeniu progu: Jeśli importer przekroczy 50 ton w trakcie roku kalendarzowego, obowiązki CBAM stosuje się retroaktywnie do wszystkich emisji wbudowanych we wszystkich towarach zaimportowanych w danym roku (Reg. 2025/2083, Art. 2a(2)). Oznacza to konieczność rozliczenia całego importu od 1 stycznia danego roku.

---

Harmonogram CBAM

Okres przejściowy (1.10.2023 – 31.12.2025)

W okresie przejściowym importerzy składali kwartalne raporty CBAM przez rejestr przejściowy (CBAM Transitional Registry) - bez płatności. To był czas na zebranie danych od dostawców i przygotowanie się do trybu docelowego.

Tryb docelowy (od 1.01.2026)

Od 1 stycznia 2026 roku CBAM weszło w fazę definitywną.

Od 1 stycznia 2026 r. importerzy muszą:

• Uzyskać status upoważnionego zgłaszającego CBAM
• Raportować emisje wbudowane w importowanych towarach
• Rozliczać emisje w deklaracji rocznej (zakup i umarzanie certyfikatów CBAM - od 1 lutego 2027 r.)

Termin na wniosek o status zgłaszającego: Importerzy, którzy złożą wniosek o autoryzację do 31 marca 2026 r., mogą kontynuować import towarów CBAM w 2026 r. nawet po przekroczeniu progu 50 ton - w oczekiwaniu na decyzję organu (Reg. 2025/2083, motyw 11).

Pokrycie kwartalne: W 2026 r. nie obowiązuje kwartalny wymóg posiadania certyfikatów. Od 2027 r., na koniec każdego kwartału, upoważnieni zgłaszający muszą posiadać na koncie certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% liczby certyfikatów obliczonej na podstawie emisji wbudowanych narastająco od początku roku, po uwzględnieniu korekty bezpłatnych uprawnień i dopuszczalnego pomniejszenia z tytułu ceny emisji faktycznie zapłaconej w państwie trzecim (art. 22 ust. 2 rozporządzenia CBAM po zmianie rozporządzeniem (UE) 2025/2083). Nie oznacza to swobodnej sprzedaży ani zatrzymania połowy certyfikatów do końca roku: certyfikatów CBAM nie można przenosić ani odsprzedawać innym firmom. Dla importów z 2026 r. certyfikaty będą dostępne do zakupu od 1 lutego 2027 r.; pierwszą deklarację roczną i umorzenie certyfikatów za 2026 r. należy złożyć do 30 września 2027 r.

Sprzedaż certyfikatów CBAM rozpocznie się 1 lutego 2027 r. - certyfikaty za emisje z 2026 r. będą wyceniane na podstawie średniej kwartalnej ceny EUA z 2026 r. Od 2027 r. cenę certyfikatu ustala się dla tygodnia jego zakupu.

---

Jak obliczyć należność CBAM?

Należność CBAM = [emisje wbudowane [tCO₂e/t] − odliczenie darmowej alokacji (benchmark UE [tCO₂e/t] × udział darmowych uprawnień)] × wolumen [t] × cena certyfikatu [€/tCO₂e] − ewentualne pomniejszenie za cenę CO₂ faktycznie zapłaconą w państwie trzecim (kalkulator go nie odejmuje) [€]

Tak wynika z rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620: od emisji wbudowanych odejmuje się odliczenie liczone od unijnego benchmarku (wzorca emisyjności najefektywniejszych instalacji UE), a cała nadwyżka ponad benchmark podlega opłacie w 100% już w 2026 r. Popularne uproszczenie „w 2026 r. płacisz tylko 2,5% opłaty” jest błędne.

Krok 1: Zbierz parametry

• Wolumen importu (tony)
• Emisje wbudowane (tCO₂e na tonę produktu)
• Kraj produkcji i ewentualny lokalny podatek węglowy
• Kod CN (sprawdź w TARYFIKATOR)

Krok 2: Odejmij odliczenie darmowej alokacji

Odliczenie = benchmark UE dla danego produktu × udział darmowych uprawnień w danym roku (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE; IR (UE) 2025/2620). Współczynnik CBAM odzwierciedla stopniowe wycofywanie darmowych uprawnień dla producentów UE - ale odnosi się do benchmarku, a NIE do emisji Twojego towaru:

Rok	Współczynnik CBAM	Darmowe uprawnienia UE
2026	2,5%	97,5%
2027	5%	95%
2028	10%	90%
2029	22,5%	77,5%
2030	48,5%	51,5%
2034	100%	0%

Krok 3: Uwzględnij odliczenia

Cenę emisji zapłaconą w państwie trzecim można uwzględnić wyłącznie w zakresie i na warunkach określonych w przepisach oraz po wykazaniu jej faktycznej zapłaty. Sama deklaracja dostawcy ani samo naliczenie opłaty nie wystarczają; potrzebne są dowody płatności i pozostałe wymagane dane. Bez nich nie stosuj odliczenia.

Oblicz swoje koszty: KALKULATOR CBAM

---

Przykłady obliczeń

Założenia symulacji wybranej partii: import w Q2 2026, oficjalna cena dla tego okresu 75,28 EUR/tCO₂e, wartości domyślne KE według IR (UE) 2025/2621, skorygowanej rozporządzeniem (UE) 2026/1740; użyty informacyjny skoroszyt KE był zaktualizowany 10.08.2026 i pobrany 02.10.2026. Dla kodów CN8 z grupy 7208 benchmark wynosi 1,370 tCO₂e/t (kolumna B, trasa C; KE, 13.02.2026). CSCF wynosi 1 (100%) dla lat 2026–2030 na mocy decyzji wykonawczej (UE) 2026/1862, art. 1. Wiążące wartości określają akty prawne, a nie same skoroszyty KE. Źródła: IR 2025/2621, IR 2026/1740, decyzja 2026/1862. i brak potwierdzonej ceny CO₂ faktycznie zapłaconej w państwie trzecim. Przykłady warunkowo zakładają, że łączna roczna masa netto objętych towarów przekracza 50 t; podana kwota dotyczy tylko wybranej partii, nie całorocznego rozliczenia. Nie zastępuje weryfikacji rocznej sumy wszystkich odpraw ani danych emisji zweryfikowanych przez akredytowanego weryfikatora.

Stal (blachy walcowane na gorąco CN 7208, Turcja)

• Wolumen: 50 t
• Emisje domyślne (Turcja × CN 7208): 2,428 tCO₂e/t, z narzutem 10% (2026) = 2,671 tCO₂e/t
• Benchmark UE dla CN8 z grupy 7208 (kolumna B, trasa C): 1,370 tCO₂e/t; odliczenie: 1,370 × 97,5% = 1,336 tCO₂e/t
• Emisje płatne: (2,671 − 1,336) × 50 t = 66,75 tCO₂e
• Warunkowy szacunek dla tej partii (nie roczne rozliczenie): 66,75 × 75,28 € = ≈ 5 025 €

Aluminium (profile CN 7604, Chiny)

• Wolumen: 20 t
• Emisje domyślne (Chiny × CN 7604, tylko bezpośrednie): 4,881 tCO₂e/t, z narzutem 10% (2026) = 5,369 tCO₂e/t
• Benchmark UE (trasa K): 1,485 tCO₂e/t; odliczenie: 1,485 × 97,5% = 1,448 tCO₂e/t
• Emisje płatne: (5,369 − 1,448) × 20 t = 78,42 tCO₂e
• Warunkowy szacunek dla tej partii (nie roczne rozliczenie): 78,42 × 75,28 € = ≈ 5 904 €

Uwaga: w 2034 r. odliczenie darmowej alokacji spadnie do zera - płatne będą pełne emisje wbudowane (przy wartościach domyślnych z narzutem 30%). Przy użytej tu oficjalnej cenie Q2 2026 (75,28 EUR/tCO₂e) szacunek wyniósłby odpowiednio ok. 11 900 EUR (stal) i ok. 9 550 EUR (aluminium); cena ta dotyczy wyłącznie importu w Q2 2026.

---

Kary za nieprzestrzeganie CBAM

Kary za niezłożenie wystarczającej liczby certyfikatów CBAM są zgodne z systemem EU ETS:

• 100 EUR za każdą tonę CO₂ - za emisje, za które nie umorzono certyfikatów (na podstawie Dyrektywy 2003/87/WE Art. 16(3))
• Kara nie zwalnia z obowiązku umorzenia brakujących certyfikatów w kolejnym roku
• Kwota 100 EUR podlega corocznej waloryzacji o wskaźnik inflacji UE

Uwaga: Import towarów CBAM bez statusu upoważnionego zgłaszającego (powyżej progu 50 t/rok) może skutkować dodatkowymi sankcjami administracyjnymi określonymi przez krajowy organ właściwy.

---

Najczęstsze błędy

• Brak danych od dostawcy → użycie wartości domyślnych Komisji Europejskiej, które są zwykle zawyżone
• Zły kod CN → błędna klasyfikacja może skutkować nieprawidłowym obowiązkiem lub wyłączeniem
• Mylenie CBAM z EU ETS → CBAM dotyczy importu, EU ETS emisji instalacji w UE
• Błędne jednostki → t vs kg, tCO₂e/t vs kgCO₂e/kg
• Ignorowanie progu 50 t/rok → sprawdź, czy kwalifikujesz się do zwolnienia

---

Najczęstsze pytania

Czy CBAM dotyczy tylko surowców czy też gotowych wyrobów?

Na dziś - głównie surowców i półproduktów. Zakres obejmuje stal, aluminium, cement, nawozy, wodór i energię elektryczną. Od 2028 r. planowane jest rozszerzenie na produkty przetworzone (downstream).

Jak często raportować?

Od 2026 r. - raz w roku. Składasz deklarację roczną do 30 września roku następującego po roku importu (pierwsza deklaracja za 2026 r. do 30 września 2027 r.). Kwartalne raporty obowiązywały tylko w okresie przejściowym, który zakończył się 31 grudnia 2025 r.

Co jeśli dostawca nie ma danych o emisjach?

Możesz użyć wartości domyślnych KE. Jednak wartości te są zwykle wyższe niż rzeczywiste emisje. Równolegle uruchom plan pozyskania danych od dostawcy - to obniży koszt certyfikatów.

Czy muszę mieć EORI?

Tak. Numer EORI jest wymagany do rejestracji jako upoważniony zgłaszający CBAM i do importu towarów objętych mechanizmem.

Czy mogę odliczyć podatek węglowy zapłacony w państwie trzecim?

Cenę emisji faktycznie zapłaconą w państwie trzecim można uwzględnić tylko na warunkach określonych w przepisach i po przedstawieniu wymaganych dowodów. Sam podatek lub system handlu emisjami w kraju dostawcy nie daje automatycznego odliczenia. Kalkulator zapisuje podaną kwotę, ale nie odejmuje jej od wyniku.

---

Podstawy prawne

Akt prawny	Zakres
Rozporządzenie (UE) 2023/956 z 10 maja 2023 r.	Ustanawia mechanizm CBAM
Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z 8 października 2025 r.	Uproszczenia CBAM (próg 50 t, terminy)
Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/1773	Zasady raportowania w okresie przejściowym
Dyrektywa 2003/87/WE (EU ETS)	System handlu emisjami - benchmark ceny

---

Przydatne narzędzia

• KALKULATOR CBAM - oblicz orientacyjny koszt certyfikatów
• TARYFIKATOR - znajdź kod CN swojego towaru
• KALKULATOR CŁO I VAT - oblicz pełne koszty importu

Oficjalne źródła:

• Komisja Europejska - CBAM
• Rejestr CBAM
• PUESC - polska platforma celno-skarbowa

---

Podsumowanie

• CBAM obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. - importerzy rozliczają emisje w deklaracji rocznej; zakup certyfikatów od 1 lutego 2027 r.
• Zwolnienie masowe - dotyczy importerów, których łączna roczna masa netto objętych nim towarów nie przekracza 50 t; agreguje się wszystkie odprawy, a wodór i energia elektryczna nie są objęte tym zwolnieniem
• Certyfikaty CBAM - oficjalna cena kwartalna Q2 2026: 75,28 €/tCO₂e
• Korekta darmowej alokacji - zależy od benchmarku właściwego dla kodu i trasy produkcji oraz współczynnika roku; w przykładzie CSCF 1 (2026–2030) i udział darmowej alokacji 97,5% dla 2026 r.
• Pierwsze rozliczenie - deklaracja roczna za 2026 r. do 30 września 2027 r.

---

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Wskazane tu reguły CBAM sprawdzono w źródłach urzędowych 02.10.2026; daty publikacji i zastosowania podano przy właściwych regułach.