regulations
Importujesz stal, aluminium lub cement spoza UE? Od 2026 zapłacisz za emisje CO₂ ukryte w towarach. Sprawdź, jak działa CBAM i ile to kosztuje.
CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) to unijny mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2, który nakłada opłatę za emisje CO₂ ukryte w importowanych towarach. Od 1 stycznia 2026 r. importerzy stali, aluminium, cementu, nawozów, wodoru i energii elektrycznej z krajów spoza UE rozliczają emisje wbudowane w importowane towary; certyfikaty CBAM kupuje się od 1 lutego 2027 r. Ich cena jest powiązana z ceną uprawnień EU ETS (obecnie 75,28 € za tonę CO₂ - oficjalna cena kwartalna Q2 2026, KE, ogłoszona 2026-07-06; podstawa: kwartalna średnia cen rozliczeniowych aukcji EU ETS na EEX (art. 21 ze zm. Omnibus 2025/2083)).
CBAM wyrównuje szanse między europejskimi producentami (którzy już płacą za emisje w systemie ETS) a importerami, którzy do tej pory mogli kupować taniej tam, gdzie nikt nie liczy śladu węglowego. Jest to element polityki klimatycznej UE, mającej na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Oblicz orientacyjny koszt importu: KALKULATOR CBAM. Znajdź kod CN swojego towaru: TARYFIKATOR.
CBAM obejmuje importerów, którzy rocznie sprowadzają więcej niż 50 ton (próg ten NIE dotyczy importu elektryczności i wodoru — te kategorie objęte są CBAM bez progu de minimis) towarów objętych mechanizmem. Dotyczy to 6 sektorów o wysokich emisjach:
Zwolnienie dla małych importerów: Od 20 października 2025 r. importerzy sprowadzający mniej niż 50 ton rocznie towarów CBAM (stal, aluminium, cement, nawozy) są całkowicie zwolnieni z obowiązków. To zwolnienie obejmuje ok. 90% importerów (182 000 firm w UE). Uwaga: wodór i energia elektryczna nie są objęte tym zwolnieniem.
Wyłączone kraje (Załącznik III Rozp. 2023/956): obowiązków CBAM nie stosuje się do importu z: Islandii, Liechtensteinu, Norwegii, Szwajcarii (państwa EFTA uczestniczące w EU ETS lub powiązanym ETS) oraz z następujących terytoriów specjalnych: Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta i Melilla. Importerzy z tych jurysdykcji nie potrzebują rejestracji CBAM ani certyfikatów dla towarów objętych Załącznikiem I.
UWAGA - Retroaktywność przy przekroczeniu progu: Jeśli importer przekroczy 50 ton w trakcie roku kalendarzowego, obowiązki CBAM stosuje się retroaktywnie do wszystkich emisji wbudowanych we wszystkich towarach zaimportowanych w danym roku (Reg. 2025/2083, Art. 2a(2)). Oznacza to konieczność rozliczenia całego importu od 1 stycznia danego roku.
W okresie przejściowym importerzy składali kwartalne raporty CBAM przez rejestr przejściowy (CBAM Transitional Registry) - bez płatności. To był czas na zebranie danych od dostawców i przygotowanie się do trybu docelowego.
Od 1 stycznia 2026 roku CBAM weszło w fazę definitywną.
Od 1 stycznia 2026 r. importerzy muszą:
Termin na wniosek o status zgłaszającego: Importerzy, którzy złożą wniosek o autoryzację do 31 marca 2026 r., mogą kontynuować import towarów CBAM w 2026 r. nawet po przekroczeniu progu 50 ton - w oczekiwaniu na decyzję organu (Reg. 2025/2083, motyw 11).
Wymóg pokrycia kwartalnego: Od 2027 r. upoważnieni zgłaszający CBAM muszą posiadać na koncie certyfikaty odpowiadające co najmniej 50% emisji wbudowanych w towarach zaimportowanych od początku roku kalendarzowego (zgodnie z Reg. 2025/2083 Art. 22(2)).
Sprzedaż certyfikatów CBAM rozpocznie się 1 lutego 2027 r. - certyfikaty za emisje z 2026 r. będą wyceniane na podstawie średniej kwartalnej ceny EUA z 2026 r. Od 2027 r. cena będzie ustalana tygodniowo.
Należność CBAM = [emisje wbudowane [tCO₂e/t] − odliczenie darmowej alokacji (benchmark UE [tCO₂e/t] × udział darmowych uprawnień)] × wolumen [t] × cena certyfikatu [€/tCO₂e] − odliczenie ceny CO₂ zapłaconej w kraju produkcji [€]
Tak wynika z rozporządzenia wykonawczego (UE) 2025/2620: od emisji wbudowanych odejmuje się odliczenie liczone od unijnego benchmarku (wzorca emisyjności najefektywniejszych instalacji UE), a cała nadwyżka ponad benchmark podlega opłacie w 100% już w 2026 r. Popularne uproszczenie „w 2026 r. płacisz tylko 2,5% opłaty” jest błędne.
Odliczenie = benchmark UE dla danego produktu × udział darmowych uprawnień w danym roku (art. 10a ust. 1a dyrektywy 2003/87/WE; IR (UE) 2025/2620). Współczynnik CBAM odzwierciedla stopniowe wycofywanie darmowych uprawnień dla producentów UE - ale odnosi się do benchmarku, a NIE do emisji Twojego towaru:
| Rok | Współczynnik CBAM | Darmowe uprawnienia UE |
|---|---|---|
| 2026 | 2,5% | 97,5% |
| 2027 | 5% | 95% |
| 2028 | 10% | 90% |
| 2029 | 22,5% | 77,5% |
| 2030 | 48,5% | 51,5% |
| 2034 | 100% | 0% |
Jeśli w kraju produkcji płacisz już podatek węglowy lub podobną cenę CO₂, możesz ją odliczyć od należności CBAM (wymagana dokumentacja).
Oblicz swoje koszty: KALKULATOR CBAM
Założenia: oficjalna cena certyfikatu Q2 2026 = 75,28 €/tCO₂e, wartości domyślne KE (Zał. I IR (UE) 2025/2621, z narzutem 10% w 2026 r.), benchmarki z IR (UE) 2025/2620, brak ceny CO₂ zapłaconej w kraju produkcji. Wyniki są zgodne z naszym kalkulatorem CBAM.
Uwaga: w 2034 r. odliczenie darmowej alokacji spadnie do zera - płatne będą pełne emisje wbudowane (przy wartościach domyślnych z narzutem 30%). Przy dzisiejszej cenie certyfikatu byłoby to odpowiednio ok. 11 900 € (stal) i ok. 9 550 € (aluminium).
Kary za niezłożenie wystarczającej liczby certyfikatów CBAM są zgodne z systemem EU ETS:
Uwaga: Import towarów CBAM bez statusu upoważnionego zgłaszającego (powyżej progu 50 t/rok) może skutkować dodatkowymi sankcjami administracyjnymi określonymi przez krajowy organ właściwy.
Na dziś - głównie surowców i półproduktów. Zakres obejmuje stal, aluminium, cement, nawozy, wodór i energię elektryczną. Od 2028 r. planowane jest rozszerzenie na produkty przetworzone (downstream).
Od 2026 r. - raz w roku. Składasz deklarację roczną do 30 września roku następującego po roku importu (pierwsza deklaracja za 2026 r. do 30 września 2027 r.). Kwartalne raporty obowiązywały tylko w okresie przejściowym, który zakończył się 31 grudnia 2025 r.
Możesz użyć wartości domyślnych KE. Jednak wartości te są zwykle wyższe niż rzeczywiste emisje. Równolegle uruchom plan pozyskania danych od dostawcy - to obniży koszt certyfikatów.
Tak. Numer EORI jest wymagany do rejestracji jako upoważniony zgłaszający CBAM i do importu towarów objętych mechanizmem.
Tak. Jeśli dostawca zapłacił podatek węglowy lub cenę CO₂ w swoim kraju, możesz odliczyć tę kwotę od należności CBAM. Wymagana jest dokumentacja potwierdzająca płatność.
| Akt prawny | Zakres |
|---|---|
| Rozporządzenie (UE) 2023/956 z 10 maja 2023 r. | Ustanawia mechanizm CBAM |
| Rozporządzenie (UE) 2025/2083 z 8 października 2025 r. | Uproszczenia CBAM (próg 50 t, terminy) |
| Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2023/1773 | Zasady raportowania w okresie przejściowym |
| Dyrektywa 2003/87/WE (EU ETS) | System handlu emisjami - benchmark ceny |
Oficjalne źródła:
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej. Stan prawny na lipiec 2026.
